مس؛ فلزی که آینده جهان به آن گره خورده است:آیا عرضه جهانی پاسخگوی انفجار تقاضا خواهد بود؟
مس؛ فلزی که آینده جهان به آن گره خورده است
آیا عرضه جهانی پاسخگوی انفجار تقاضا خواهد بود؟
جهان برای تحقق گذار انرژی، برقیسازی اقتصاد و توسعه فناوریهای نوین، به مس بسیار بیشتری نیاز دارد؛ فلزی که ستون فقرات شبکههای برق، خودروهای برقی، انرژیهای تجدیدپذیر و اقتصاد دیجیتال محسوب میشود. اما پرسش اساسی این است: آیا عرضه جهانی مس میتواند همپای این تقاضای فزاینده رشد کند؟
جهش تقاضا: اعداد چه میگویند؟
تقاضای جهانی مس که امروز حدود ۲۵ میلیون تن در سال است، بر اساس برآوردها تا سال ۲۰۳۵ به بیش از ۳۵ تا ۴۰ میلیون تن خواهد رسید.
هر خودروی برقی بهطور متوسط ۸۰ تا ۸۵ کیلوگرم مس مصرف میکند، در حالی که این رقم برای خودروهای بنزینی حدود ۲۰ تا ۲۵ کیلوگرم است.
توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، شبکههای انتقال برق و ذخیرهسازی انرژی، به تنهایی سالانه ۵ تا ۷ میلیون تن تقاضای جدید مس ایجاد خواهد کرد.
رشد مراکز داده، هوش مصنوعی و زیرساختهای دیجیتال نیز مصرف مس را بهطور پیوسته افزایش میدهد.
بحران سمت عرضه
در مقابل این رشد تقاضا، عرضه با چالشهای جدی روبهروست:
عیار سنگ معدن مس در بسیاری از معادن بزرگ جهان طی دو دهه گذشته از حدود ۱ درصد به کمتر از ۰٫۶ درصد کاهش یافته است.
زمان لازم برای کشف، اخذ مجوز و راهاندازی یک معدن جدید مس بهطور متوسط ۱۰ تا ۱۵ سال است.
سرمایهگذاری جهانی در اکتشاف مس هنوز به سطح مورد نیاز برای جبران تقاضای آینده نرسیده است.
مرکز جغرافیایی و ریسکهای سیاسی
بیش از ۴۰ درصد تولید جهانی مس تنها در دو کشور شیلی و پرو انجام میشود. هرگونه اختلال سیاسی، زیستمحیطی یا اجتماعی در این کشورها میتواند بازار جهانی را بهسرعت دچار کمبود و شوک قیمتی کند. این تمرکز بالا، مس را به یک فلز استراتژیک و ژئوپلیتیکی تبدیل کرده است.
پیامدهای قیمتی
تحلیلگران هشدار میدهند که در صورت ادامه روند فعلی:
بازار مس تا دهه ۲۰۳۰ با کسری سالانه ۵ تا ۸ میلیون تن مواجه خواهد شد.
این کسری میتواند قیمت مس را به سطوحی بالاتر از رکوردهای تاریخی سوق دهد و هزینه گذار انرژی را بهطور قابل توجهی افزایش دهد.
مس دیگر تنها یک فلز صنعتی نیست؛ بلکه بازیگر اصلی اطلاعات و انرژی پاک است.
بدون مس، خودروهای برقی، شبکههای برق، انرژی پاک و اقتصاد دیجیتال معنا ندارند. اما شکاف رو به گسترش میان تقاضای شتابگیر و عرضه محدود، آینده این بازار را به یکی از حساسترین چالشهای اقتصاد جهانی تبدیل کرده است.
پاسخ به این چالش، نهتنها قیمت مس، بلکه سرعت و هزینه تحقق گذار انرژی جهان را تعیین خواهد کرد.