رشد هزینه تولید و محدودیت انرژی؛ معاملات فولاد در بورس کالا بیرمق شد
بازار فولاد در روزهای اخیر تحتتأثیر مجموعهای از عوامل ازجمله محدودیتهای انرژی، ابهامات سیاستی و رشد هزینههای تولید، وارد فاز تازهای از رکود معاملاتی شده است. نشانههای این رکود بهروشنی در افت حجم معاملات آهن اسفنجی، شمش و میلگرد در بورس کالا دیده میشود؛ جایی که با وجود حرکت تدریجی قیمتها به سمت بالا، ضعف تقاضای واقعی و کمبود نقدینگی، اجازه همراهی بازار با این رشد قیمتی را نمیدهد و شکاف میان عرضه و معامله را عمیقتر کرده است.
بر اساس ابلاغیه شرکت مدیریت شبکه برق ایران، واحدهای فولادی از ابتدای دیماه موظف به کاهش ۴۰ درصدی مصرف برق شدهاند؛ در حالی که محدودیت گاز نیز تا سقف ۵۰ درصد همچنان برقرار است. تداوم این شرایط، تولید را با اختلال روبهرو کرده و در نهایت بر حجم عرضه محصولات فولادی در بازار و بورس کالا اثر منفی گذاشته است.
در کنار فشارهای تولید، انتشار اخبار غیررسمی درباره تغییرات احتمالی در نحوه عرضه ارز و انتقال آن به تالار دوم، فضای روانی بازار را ملتهبتر کرده است. گفته میشود این موضوع با رویکردهای جدید دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۵ و بازنگری در فرمول قیمتگذاری خوراک گاز صنایع مرتبط است؛ تغییری که میتواند هزینهها را واقعیتر کند، هرچند هنوز مشخص نیست نتیجه آن به کاهش یا افزایش بهای تمامشده منجر شود. همزمان، زمزمههایی درباره حذف بهرهمالکانه برخی معادن و ارائه تخفیفات به صنایع فولادی نیز شنیده میشود.
با نزدیکشدن به زمان ارائه بودجه و افزایش هزینههایی همچون دستمزد و کرایه حمل، فشار قیمتی بر صنعت فولاد در ماههای پایانی سال رو به افزایش است. نتیجه طبیعی این روند، رشد قیمت محصولات و کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان است؛ موضوعی که باعث شده معاملات بورس کالا بیشتر به سمت عرضههای مطالباتی حرکت کند و فاصله قیمتی میان بورس و بازار آزاد، بهویژه به دلیل کمبود نقدینگی، عمیقتر شود. بنابراین اگرچه عقبگرد جدی قیمتی بعید به نظر میرسد، اما تداوم گرانی میتواند به کوچکتر شدن بازار و رکود بیشتر معاملات منجر شود.
بررسی معاملات اخیر بخش صنعتی و معدنی بورس کالا نشان میدهد با وجود عرضههای قابلتوجه، سهم معاملات موفق کاهش یافته است. در بازار میلگرد نیز وضعیت چندان مطلوب نیست. دادهها نشان میدهد نقدینگی مؤثر در این رینگ کاهش محسوسی داشته و به همین دلیل، استقبال از معاملات نقدی به حداقل رسیده است. در مقابل، معاملات اعتباری همچنان جذابیت خود را حفظ کرده و رقابت خریداران برای دسترسی به آنها ادامه دارد. از سوی دیگر، عرضه بخشی از میلگردها با قیمتی بالاتر از سطح تعادلی بازار، بیمیلی معاملهگران به خرید نقدی را تشدید کرده است.
در مجموع، بازار فولاد در نقطهای قرار گرفته که همزمان با افزایش هزینهها و محدودیت منابع انرژی، از کمبود نقدینگی نیز ضربه میخورد؛ ترکیبی که رکود معاملاتی را تشدید کرده و مسیر پیشروی فعالان این صنعت را دشوارتر ساخته است.