افت مصرف فولاد تخت و میانی در ایران؛ تمرکز تولیدکنندگان بر صادرات تقویت شد

در بازار فولاد ایران طی هشت‌ماهه نخست سال جاری شمسی (۲۱ مارس تا ۲۱ نوامبر ۲۰۲۵)، نشانه‌های روشنی از ضعف تقاضای داخلی دیده می‌شود و همین موضوع باعث شده تمرکز تولیدکنندگان بیش از گذشته به سمت بازارهای صادراتی حرکت کند.

بر اساس داده‌های انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران (ISPA)، مصرف فولاد نهایی در این دوره با کاهش ۸ درصدی نسبت به سال قبل، به حدود ۱۳.۴ میلیون تن رسید. درحالی‌که مصرف محصولات طویل با رشد ۵.۸ درصدی به ۶.۳ میلیون تن افزایش یافت عمدتاً به دلیل افزایش مصرف میلگرد اما بازار فولاد تخت با افت محسوسی همراه بود و مصرف آن با کاهش ۱۷.۷ درصدی به ۵.۹ میلیون تن محدود شد؛ افتی که به رکود ساخت‌وساز، محدودیت‌های مقرراتی و شرایط اقتصادی و سیاسی نسبت داده می‌شود.

افت مصرف محصولات میانی

در بخش محصولات میانی نیز روندی نزولی حاکم بود.
مصرف بیلت و بلوم در مجموع ۴.۷ درصد کاهش یافت و به ۹ میلیون تن رسید. مصرف اسلب نیز با افت ۱.۳ درصدی به ۷.۱ میلیون تن رسید تا مجموع مصرف محصولات میانی با کاهش ۳.۲ درصدی در سطح ۱۳.۶ میلیون تن قرار گیرد.

در این شرایط و با تکیه بر تقاضای محدود داخلی، تولیدکنندگان فولاد ایران تمرکز خود را به‌طور جدی‌تر متوجه صادرات کرده‌اند؛ به‌طوری‌که صادرات محصولات میانی با رشد چشمگیر ۴۲ درصدی به حدود ۵.۵ میلیون تن رسیده است. فعالان بازار معتقدند نااطمینانی‌های اقتصادی و ریسک‌های منطقه‌ای، انگیزه تولیدکنندگان برای استفاده حداکثری از فرصت‌های صادراتی را افزایش داده است.

عملکرد متفاوت در مواد اولیه

در بخش مواد اولیه تصویر متفاوتی دیده می‌شود.
مصرف محصولات متالیزه‌شده با رشد ۷.۶ درصدی به ۲۸ میلیون تن افزایش یافته و نشان می‌دهد واحدهای احیای مستقیم همچنان فعال هستند. در مقابل، تقاضای گندله سنگ‌آهن ۵.۲ درصد کاهش یافته و به ۳۴.۶ میلیون تن رسیده است. مصرف کنسانتره نیز با رشد ۱.۱ درصدی به ۴۴.۱ میلیون تن رسیده است.

جمع‌بندی

این آمار نشان می‌دهد ضعف ساختاری تقاضای داخلی همچنان ادامه دارد و در کوتاه‌مدت، صادرات مهم‌ترین ابزار حفظ جریان تولید و فروش برای صنعت فولاد ایران باقی خواهد بود.